Дархлалын Олдмол Хомсдол Євчнєєс сэргийлэх тухай хуульБид оорсдийн эрхийг мэддэг байх ёстой гэдэг ууднээс хуули орууллаа.
Энэ хуулинд оорлолт оруулах болон , бид бухэн бас оорсдоо анхааралдаа авах заалтууд байна.
Улаан онгоор тэмдэглэсэн байгаа нь бидний эрхэд харшилж байгаа болон биднийг эрхийг зорчоод байгаа заалтууд юм хэрэв энэ заалтаар бол манай улсийн хуули унэхээр завхаржээ ,оорчлох ёстой болж, эсвэл би хуучин хуули харчхаад бухимдаад байж магадгуй ээ ?
Ногоон онгооор тэмдэглэсэн нь монголийн хуули сахиулагчид хуулиа зув мордоод яваачээ гэсэн ууднээс тодорхойлсон юм та бухэн юо гэж бодож байна бэ ?
Ягаан онгоор тэмдэглэсэн нь , хуулинд тодорхой бус мэдээлэл агуулсан байна.
Уунийг нэмэлт оорчлолт хийгээсэй бид ч уунд дуу хоолойгоо оргох ёстой гэсэн байр суурийг илэрхийлсэн юм.
Хох онгоор тэмдэглэсэн нь бид зайлшгуй оорсдоо мэдэж байх ёстой гэсэн утгийг агуулсан юм.
Дээрх хуулийг уншаад дахин сануулая
tavilan_org@hotmail.cominfo@mongoldyke.org.mninfo@gay.mn руу эмайлдэж санал бодлоо солилцож болно.
1 дvгээр зvйл.Хуулийн зорилтЭнэ хуулийн зорилт нь хvн амыг дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар тєрийн, эрvvл мэндийн болон холбогдох бусад байгууллага, эмч, эмнэлгийн ажилтан, иргэд, уг євчний халдвар авсан буюу євчилсєн хvний эрх, vvргийг тодорхойлж, тэдгээрийг хэрэгжvvлэхтэй холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.
2 дугаар зvйл. Дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх тухайхууль тогтоомж, олон улсын гэрээ1. Дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх тухай хууль тогтоомж нь Монгол Улсын Yндсэн хууль, энэ хууль болон тэдгээртэй нийцvvлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бvрдэнэ.
2. Монгол Улсын олон улсын гэрээнд энэ хуульд зааснаас єєрєєр заасан бол олон улсын гэрээний заалтыг дагаж мєрдєнє.
З дугаар зvйл. Засгийн газрын эрх, vvрэг1.Засгийн газар хvн амыг дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар дараахь эрх, vvргийг хэрэгжvvлнэ:
1/дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх тухай хууль тогтоомжийн биелэлтийг зохион байгуулж, хяналт тавих;
2/хvн амыг дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар тєрийн бодлого боловсруулж, хэрэгжvvлэх арга хэмжээ авах;
З/дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн хvмvvс эрхэлж болохгvй ажил, vйлчилгээг тогтоох.2.Засгийн газар энэ зvйлийн 1 дэх хэсгийн 1,2-т заасан эрх, vvргээ хэрэгжvvлэхтэй холбогдуулан байгууллага, салбар хоорондын vйл ажиллагааг уялдуулан зохицуулах vvрэг бvхий vндэсний хороог байгуулан ажиллуулж болно.
4 дvгээр зvйл.Эрvvл мэндийн асуудал эрхэлсэнтєрийн захиргааны тєв байгууллагын эрх, vvрэгЭрvvл мэндийн асуудал эрхэлсэн тєрийн захиргааны тєв байгууллага хvн амыг дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар дараахь эрх, vvргийг хэрэгжvvлнэ:
1/ хvн амыг дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх асуудлыг боловсруулах, энэ талаар гарсан шийдвэрийг хэрэгжvvлэх ажлыг зохион байгуулах;
2/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар, євчлєлтэй холбогдсон албан ёсны мэдээллийг хариуцах;
З/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн хvмvvс эрхэлж болохгvй ажил, vйлчилгээг тогтох.
4/ энэ зvйлийн З дахь заалтад засан бvлэгт хамаарагдах хvмvvс дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар илрvvлэх vзлэг, шинжилгээ хийлгэж байх хугацаа, халдвар авсан буюу євчилсєн хvмvvст хяналт тавих, эмнэлгийн тусламж vзvvлэх тухай журам тогтоож, биелэлтийг нь хангах;
5/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдварыг бусдад дамжуулахгvй байх талаар уг євчний халдвар авсан буюу євчилсєн нь тогтоогдсон хvн болон тvvний хууль ёсны асран хамгаалагчдад єгєх албан зааварчилгыг батлах.
2.Засгийн газар энэ зvйлийн 1 дэх хэсгийн 1,2-т заасан эрх, vvргээ хэрэгжvvлэхтэй холбогдуулан байгууллага, салбар хоорондын vйл ажиллагааг уялдуулан зохицуулах vvрэг бvхий vндэсний хороог байгуулан ажиллуулж болно.
5 дугаар зvйл.Эрvvл мэндийн байгууллагын эрх, vvрэгЭрvvл мэндийн байгууллага хvн амыг дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар дараахь эрх, vvргийг хэрэгжvvлнэ:
1/хvн амын дунд дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар илрvvлэх, магадлах, уг євчнєєр євчилсєн хvмvvсийг эмчлэх арга хэмжээ авах;
2/хариуцсан нутаг дэвсгэртээ оршин суугаа дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн нь тогтоогдсон хvн уг євчний халдварыг бусдад халдаахгvй байх талаар мэргэжлийн хяналт тавих, тvvнд болон тvvний хууль ёсны асран хамгаалагчдад албан зааварчилга єгєх ажлыг зохион байгуулах;З/ зvv, тариур болон эмнэлгийн бусад багаж хэрэгслээр дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар тархахгvй байх нєхцєлийг бvрдvvлэх;
4/ дархлалын олдмол хомсдоол євчний халдвар илрvvлэх шинжилгээ хийж баталгаажаагvй цусны бvтээгдэхvvн, донорын эд эрхтэнийг эмчилгээ, сэргийлэлтийн зориулалтаар хэрэглэхгvй байх.
6 дугаар зvйл. Засаг даргын эрх, vvрэгБvх шатны Засаг дарга тус тусын эрх хэмжээний хvрээнд хvн амыг дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар дараахь эрх, vvргийг хэрэгжvvлнэ:
1/дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх тухай хууль тогтоомжийн биелэлтийг єєрийн харьяалах нутаг дэвсгэрт зохион байгуулж, хяналт тавих;
2/энэ хуулийн 4 дvгээр зvйлийн З-т заасан бvлэгт хамаарагдах хvмvvсийг дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар илрvvлэх vзлэг, шинжилгээнд оруулах ажлыг зохион байгуулах.
7 дугаар зvйл. Иргэдийн Тєлєєлєгчдийн Хурлын эрх, vvрэгБvх шатны Иргэдийн Тєлєєлєгчдийн Хурал єєрийн нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд хvн амыг дархлалын олд;мол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх, энэ талаарх сурталчилгааны ажилд иргэд, олон нийтийн болон бусад байгуулагыг оролцуулах, уг євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх эдийн засаг, нийгмийн асуулыг шийдвэрлэх арга хэмжээ авна.
8 дугаар зvйл. Хэвлэл, мэдээлэл, Засгийн газрын бус байгууллагын vvрэгХэвлэл, мэдээлэл, шашин олон нийтийн байгууллага, аж ахуйн нэгжvvд нь дархлалын олдмоол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар хvн амын дунд зохиох сургалт, сурталчилгааны ажилд оролцох vvрэгтэй.
9 дvгээр зvйл. Иргэний vvрэг1. Монгол Улсын иргэн дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар дараахь vvрэг хvлээнэ.
1/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар болон євчнийг илрvvлэх, магадлах эмнэлгийн vзлэг, шинжилгээ хийлгэх тухай Засаг дарга, эрvvл мэндийн байгууллагын албан ёсны шаардлагыг биелvvлэх;2/ энэ хуулийн 4 дvгээр зvйлийн З-т заасан бvлэгт хамаарагдах хvмvvс тогтоосон хугацаанд эмнэлгийн vзлэг, шинжилгээнд орох;З/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвараас сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар тєрийн, эрvvл мэндийн болон холбогдох бусад байгууллагаас зохион байгуулж буй арга хэмжээнд оролцох;
4/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн хvмvvсийн хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлынг зєрчихгvй байх;5/ дархлалын олдмол хомсдолын євчний талаар vнэн зєв, бодит мэдээлэл олж авах, дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвараас урьдчилан сэргийлэх аргад суралцах.2.Энэ зvйлийн заалт тус улсын нутаг дэвсгэрт оршин суугаа болон дамжин єнгєрєгч гадаадын иргэд, харьялалгvй хvмvvст нэгэн адил хамаарна.
10 дугаар зvйл.Эмч, эмнэлгийн ажилтны vvрэгЭмч, эмнэлгийн ажилтан хvн амыг дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх, тvvнтэй тэмцэх талаар дараахь vvрэг хvлээнэ:
1/ эмч дархлалын олдмол хомсдол євчин, тvvний халдварыг илрvvлсэн, оношилсон тухайгаа харьяалах эрvvл мэндийн байгууллагад зохих журмын дагуу заавал мэдээлэх;2/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн нь тогтоогдсон хvн биеэ хэрхэн авч явах, уг євчний халдварыг бусдад тараахгvй байх талаар тvvнд болон тvvний хууль ёсны асран хамгаалагчид албан зааварчилга єгєх;3/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн нь тогтоогдсон хvнд энэ євчин эдгэршгvй гэсэн vндэслэлээр эмнэлгийн зайлшгvй тусламж vзvvлэхээс татгалзахгvй байх.11 дvгээр зvйл. Дархлалын олдмол хомсдол євчний халдваравсан буюу євчилсєн хvний vvрэг
Дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн хvн дараахь vvрэг хvлээнэ:
1/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн нєхцєл, шалтгааны талаар эрvvл мэндийн байгууллагад vнэн зєв мэдээлэл єгєх;2/ эрvvл мэндийн байгууллагын шаардлагын дагуу эмнэлгийн vзлэг, шинжилгээ хийлгэх;З/ эмнэлгийн тусламж авах бvрдээ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвартай буюу євчтэй тухайгаа эрvvл мэндийн байгууллагад заавал мэдэгдэх;4/ цус, бусад эд, эрхтэний донор байхаас татгалзах;
5/ халдварыг бусдад тараахгvй байх, тарааж болох аливаа vйлдэл, харилцаанаас татгалзах;
6/ эрvvл мэндийн байгууллага, эмч, эмнэлгийн ажилтнаас єгсєн албан зааварчилгыг чанд сахин биелvvлэх;
7/ дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн тухайгаа Монгол Улсад орж ирэхдээ улсын хилийн эрvvл ахуй, халдвар судлалын хяналтын байгууллагад мэдэгдэх.
12 дугаар зvйл. Дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх,тvvнтэй тэмцэх албадлагын арга хэмжээ
1. Дархлалын олдмол хомсдол євчин, тvvний халдварыг илрvvлэх эмнэлгийн vзлэг, шинжилгээнд орвол зохих хvн заасан хугацаанд vзлэг, шинжилгээнд орохоос санаатайгаар зайлсхийсэн байвал тvvнийг Засаг даргын захирамжаар албадан ирvvлнэ.2. Дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн хvн єєртєє хяналт тавих чадваргvйгээс энэ хуульд заасан vvргээ биелvvлж чадахгvй болсон тохиолдолд тvvнийг албадан тусгаарлаж эмчилнэ.З. Дархлалын олдмол хомсдоол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн нь тогтоогдсон хvн жирэмсэн болсон тохиолдолд эмнэлгийн байгууллагын заалтаар жирэмлэлтийг таслан зогсооно.4. Дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвар авсан буюу євчилсєн нь тогтоогдсон гадаадын иргэн, харьяалалгvй хvн Монгол Улсын эрvvл мэндийн байгууллагын хууль ёсны шаардлагыг биелvvлэхээс зайлсхийвэл тэднийг хууль тогтоомжид заасны дагуу тус увсаас албадан гаргана.
1З дугаар зvйл. Дархлалын олдмол хомсдол євчний халдвартайхолбогдуулан хvний эрхийг хамгаалах
1. Монгол Улсын Yндсэн хуульд заасан хvний салшгvй эрх болон бусад эрхийг хуульд єєрєєр заагаагvй бол дархлалын олдмол хомсдол євчтэй буюу тvvний халдвар авсан гэсэн vндэслэлээр хязгаарлахыг хориглоно.2. Иргэд дархлалын олдмол хомсдол євчин, тvvний халдварыг илрvvлэх vзлэг, шинжилгээ, халдвар судлалын хяналт хийж байгаа хvнээс уг vзлэг, шинжилгээ, хяналтыг хийх эрхтэй болохыг нь нотлох албан ёсны баримт бичгийг шаардах эрхтэй.3. Иргэд дархлалын олдмол хомсдол євчих, тvvний халдварыг илрvvлэх vзлэг, шинжилгээнд сайн дураараа орж болно.4. Байгууллага, албан тушаалтан, иргэн албан ажлын шугамаар болон бусад байдлаар єєрт илэрхий болсон дархлалын олдмол хомсдолын халдвар авсан буюу євчилсєн хvмvvсийн уг євчний халдвар авсан шалтгаан нєхцєл, євчний явцын талаарх хувийн нууцыг нийтэд задруулахыг хориглоно.14 дvгээр зvйл.Хууль тогтоомж зєрчигчдєд хvлээлгэх хариуцлага
Дархлалын олдмол хомсдол євчнєєс сэргийлэх тухай хууль тогтоомж зєрчсєн нь эрvvгийн хариуцлага хvлээлгэхээргvй бол тухайн шатны Засаг дарга гэм буруутай этгээдэд дор дурдсан захиргааны хариуцлага хvлээлгэнэ:1/ энэ хуулийн 5 дугаар зvйлийн З, 10 дугаар зvйлийн З дахь заалт, 1З дугаар зvйлийн 1 дэх хэсгийг зєрчсєн бол аж ахуйн нэгж, байгууллагыг 50000-100000, иргэн, эмч, эмнэлгийн ажилтныг 2000-10000 тєгрєгєєр торгох шийтгэл ногдуулна;
2/ 10 дугаар зvйлийн 1,2 дахь заалтад заасан vvргийг биелvvлээгvй бол 10000-20000 тєгрєгєєр торгох шийтгэл ногдуулна;
3/ 9 дvгээр зvйлийн 1 дэх хэсгийн 2, 11 дvгээр зvйлийг зєрчсєн бол 20000-50000 тєгрєгєєр торгох шийтгэл ногдуулна;
4/ 5 дугаар зvйлийн 4 дэх заалтыг зєрчсєн байгууллагыг 100000-250000, 12 дугаар зvйлийн 4 дэх хэсгийг зєрчсєн аж ахуйн нэгж, байгууллагыг 150000-250000, иргэн, эмч, эмнэлгийн ажилтныг 20000-30000 тєгрєгєєр торгох шийтгэл ногдуулна./Энэ зvйлийг 1995 оны 4 дvгээр сарын 17-ны єдрийн хуулиар єєрчлєн найруулсан/.
15 дугаар зvйл. Хууль хvчин тєгєлдєр болохЭнэ хуулийг 1994 оны З дугаар сарын 1-ний єдрєєс эхлэн дагаж мєрдєнє.МОНГОЛ УЛСЫН ИХХУРЛЫН ДАРГА Н.БАГАБАНДИ
http://www.owc.org.mn/team14/main.htm